E-mail        Print        Font-size  
  • TRẠI SÁNG TÁC MỸ THUẬT ĐỀ TÀI: LỰC LƯỢNG VŨ TRANG-CHIẾN TRANH CÁCH MẠNG TẠI VŨNG TÀU THÁNG 8/2009

    Chỉ điểm qua một số tác phẩm như Mũi tiến vào Sài Gòn 30/4 Vượt Trường Sơn 1963 hay căn cứ Xẻo Quýt, căn cứ Ba Thu của lão họa sĩ Huỳnh Phương Đông một trong những cây đại thụ trong giới MTVN, để xây dựng tác phẩm này tác giả đã may mắn có những năm tháng được chứng kiến và ghi chép lấy tư liệu và hình thành phác thảo này từ những năm tháng ác liệt nhất của cuộc chiến tranh, đến nay mới có thời gian, điều kiện để thể hiện, nhưng không hề mất đi, không khí, tính chân thực những bối cảnh và cả những con người trong từng tác phẩm và cứ thế, cứ thế các tác phẩm được ra đời như những món nợ lịch sử của chính nơi ông.

    May mắn thay trong trại lần này được đón một tác giả có thâm niên và tay nghề cao trong giới MTVN - họa sĩ Hoàng Trầm, ông đã có đến hơn 30 năm là giảng viên trường đại học mỹ thuật thành phố HCM, nhiều thế hệ họa sĩ học tập tại trường và trực tiếp được thầy Trầm hướng dẫn và không ít người ra đời với nghiệp sáng tác của mình đã thành danh. ở lần tập trung trại này ông vẫn khai thác hình tượng nghệ thuật thật bình dị như: Du kích Củ Chi, mà tác phẩm đã được Bảo tàng MTVN sưu tập và đã như gắn với nghiệp sáng tác của mình, lần này tác phẩm Du kích vùng ven được ông miêu tả bằng bút pháp khác: mạch lạc, chất phác, giản dị như những nhân vật ngoài đời vậy.

    Thật vậy, với 15 ngày là chưa đủ để các ông thể hiện được nhiều tác phẩm mà những tư liệu vẫn còn chất chứa trong con người các ông, một tấm gương cho sự lao động sáng tạo cho các thế hệ họa sĩ trẻ noi theo.

    Chiến tranh đã lùi xa nhưng những kỷ niệm về cuộc chiến có thể nói vẫn còn hiện về trong ký ức của những người trong cuộc, với các tác giả tạm gọi là thế hệ chống Mỹ, năm nay đã ngoại lục tuần mà ở trại lần này các tác giả đã say mê trong sáng tác không kể ngày hay đêm, có thể những kỷ niệm năm nào lại ào về ngay ở trong khi tìm tòi, xây dựng hình tượng tác phẩm có khi ngay ở trong giấc ngủ. Có thể thấy các anh như muốn trả nợ chính mình, day dứt lắm, ưu tư lắm với những năm tháng của cuộc chiến tranh cứu nước vĩ đại của dân tộc, bằng những tư liệu chân thực, những tình cảm sâu sắc, những ký ức khó quên như Trước giờ chiến thắng, Vượt Trường Sơn của họa sĩ CCB Võ Xưởng, Vườn Bách thú xuân 1973 của họa sĩ, nguyên là sĩ quan QCPKKQ Nguyễn Đức Thọ, anh đã lột tả một sự kiện mà anh được chứng kiến và đã kịp thời ghi chép đoàn xe vận chuyển xác máy bay B52 tới riển lãm tại vườn bách thú Hà Nội để minh chứng cho sự kiện quân và dân Thủ đô bắn hạ máy bay B52 ngay trên bầu trời Thủ đô, một sự kiện khó tin nhưng đó lại là điều có thật, hay Trong lòng đất, Những cô du kích tam giác sắt, của Thế Hữu, gia tài người lính, dũng sĩ Rừng Sác, trở về căn cứ Xẻo Quýt của tác giả Dương Sen, và Đường chiến dịch của họa sĩ người địa phương Vũng Tàu Cao Văn Khánh thật bình dị, mộc mạc thôi như chính cuộc đời của những người lính nhưng mang trong họ một tình yêu Tổ quốc bao la.

    Với tác giả họa sĩ Phan Oánh đã có hơn 40 năm trong quân ngũ anh vượt đường Trường sơn huyền thoại đã chiến đấu, công tác và lao động sáng tạo với các chiến trường miền Nam, anh có dịp đi nhiều, vẽ nhiều và chứng kiến sự mất mát hy sinh cao cả của đồng đội mình đã ngã xuống vì nghĩa lớn, vì sự bình yên cho dân tộc. Sự khốc liệt của chiến tranh ở cả sự hy sinh, mất mát ấy, ngay ở địa danh căn cứ Rừng Sác ấy không thể đưa các anh được yên nghỉ trong lòng đất Mẹ được mà phải để các anh tạm trên các thân cây sú, cây đước để rồi tạm yên lắng, hay giữa 2 trận đánh sẽ đưa các anh về hậu cứ qua tác phẩm: ảo ảnh Rừng Sác hay Âm bản Rừng Sác. Trong cuộc chiến đấu đầy gian khổ và ác liệt, cuộc chiến có một không hai trong lịch sử của nhân loại vậy sự mất mát hy sinh cho cuộc chiến đấu ắt phải xảy ra dù không ai muốn có nó mà ngay cả khi chỉ còn ít phút nữa thôi là đã giành được độc lập nhưng không phải sự ra đi vĩnh viễn ấy không có giá trị thực mà có cái chết hóa thành bất tử.

    Đề tài “LLVT- CTCM” rất rộng, không những phản ánh trực diện cuộc chiến, sáng tác về những căn cứ địa cách mạng, những địa danh lịch sử, những trận đánh, những chiến dịch lớn mà trong trại sáng tác lần này còn có những sáng tác quân đội làm nhiệm vụ bảo vệ biên cương tổ quốc như: Trao đổi phương án tuần tra của Xuân Chiểu hay Những người lính thợ của Trịnh Bá Quát...

    Về chủ đề “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” là một đề tài quá khó với bất cứ loại hình nghệ thuật nào nhưng ở trại lần này đã có 2 tác phẩm của 2 tác giả đã chuẩn bị rất công phu từ tìm tư liệu đến xây dựng hình tượng của Bác với LLVTND. Có thể coi đây là những thành công tốt cho chủ đề mà trong giới mỹ thuật đang quan tâm như tác phẩm: Suối nguồn Việt Bắc của Phan Thăng và Theo chân Bác của tác giả trẻ Nguyễn Trường Linh. Trong trại sáng tác lần này có các tác giả trẻ với mong muốn của BTC sẽ có sự đột phá, cách đặt vấn đề, những suy tư, hồi ức về cuộc kháng chiến thần thánh của dân tộc, của lớp người hậu sinh, kế tục các thế hệ được tham gia trực tiếp trong các cuộc kháng chiến. Với trách nhiệm nặng nề ấy các tác giả đã cố gắng thể hiện mình và đã bước đầu thành công như: Đồng khởi tượng tròn của Nguyễn Văn Lên, Hà Nội năm 1972 của Nguyễn Trường Linh, - 1972, Huyền thoại của Bùi Anh Hùng hay Căn cứ Rừng Sác của Trần Thanh Sơn . Tuy thời gian không dài, đề tài LLVT, CTCM lại quá lớn, vì vậy nhiều góc độ đẹp về người lính, về cuộc chiến tranh chưa được khai thác đề cập đến để ngang tầm với lịch sử chống giặc ngoại xâm của dân tộc Việt Nam. Nhưng có thể nói trại sáng tác MT đề tài: “LLVT, CTCM” lần này đã thành công tốt đẹp, được thể hiện ở mấy điểm sau:

    - Khâu chuẩn bị của BTC chu đáo: từ chọn tác giả, dựa theo chất lượng các tác phẩm đã sáng tác và đề tài mà từng cá nhân họa sĩ ấp ủ từ bấy lâu nay.

    - Khí hậu, môi trường ở Vũng tàu rất hợp với tư duy của văn nghệ sĩ và cũng là chất men tạo nên không khí trong sáng tạo nghệ thuật nói chung, mỹ thuật nói riêng. Sự quan tâm giúp đỡ của Ban Giám đốc và nhân viên nhà sáng tác tận tình, chu đáo, phục vụ các văn nghệ sĩ sáng tác và cuối cùng là được thể hiện ở chất lượng và số lượng tác phẩm: Tuy tác phẩm không nhiều so với 2 trại lần trước nhưng chất lượng tác phẩm phải khẳng định là chất lượng hơn hẳn được thể hiện ở từng tác phẩm, từng nhân vật được các tác giả xây dựng, tâm huyết, cân nhắc, và đã dồn hết tâm lực vào tác phẩm mong sao cho chất lượng tác phẩm tốt nhất để góp vào thành công của triển lãm với quy mô toàn quốc vào cuối năm tại Thủ đô Hà Nội .

    Qua 15 ngày sáng tác tại trại các tác giả đã có chuẩn bị phác thảo từ trước, kết quả đã sáng tác được: 33 tác phẩm

    - Trong đó Sơn mài và phác thảo sơn mài : 3

    - Sơn dầu, chất liệu tổng hợp: 29

    - Tượng tròn, chất liệu compozit: 1

    Kích thước tác phẩm lớn: Chủ đề, đề tài rất rõ: “LLVT, CTCM”. Các tác giả đã trao đổi về sáng tác, về đề tài, chất liệu, phương pháp thể hiện...

    Chiến tranh đã lùi xa, đề tài lại quá khó, vả lại còn rất ít người sáng tác về đề tài này và đặc biệt hơn là: đề tài, những tác phẩm đã có để lại là rất ít, chưa ngang tầm với các cuộc chiến tranh vĩ đại của dân tộc- từ thời đại Hùng Vương dựng nước đến thời đại HCM. Mục đích để có những tác phẩm tốt nhất cả về nội dung và hình thức thể hiện, nêu bật vẻ đẹp “bộ đội Cụ Hồ”, lực lượng vũ trang qua các cuộc kháng chiến, trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ Quốc Việt Nam XHCN, phát huy phẩm chất “bộ đội Cụ Hồ” trong thời kì đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, đồng thời có những tác phẩm mỹ thuật về chống giặc ngoại xâm của dân tộc, tiến tới triển lãm Mỹ thuật toàn quốc đề tài: “LLVT, CTCM” và xét tặng giải thưởng 5 năm của Bộ Quốc Phòng, chào mừng 65 năm ngày thành lập QĐNDVN: 22/12/2009.

    Trong buổi bế mạc, kết thúc trại sáng tác Thiếu tướng Lê Mã Lương - AHLLVTND, Giám đốc Bảo tàng LSQSVN, trưởng ban tổ chức chúc các tác giả luôn mạnh khỏe tiếp tục hoàn thiện tác phẩm để gửi tham gia triển lãm Mỹ thuật toàn quốc đề tài “LLVT- CTCM” vào cuối năm tại Hà Nội.

    Trịnh Bá Quát

Share:         LinkHay.com