E-mail        Print        Font-size  
  • ĐÓN TẾT

    Kinh Bát Nhã



    Lòng mình vẫn ở đó, có đi đâu đâu nhưng thỉnh thoảng bỗng có cảm giác lòng mình trở về, về với mình. Hơn tháng nữa mới Tết nhưng hiểu theo một nghĩa nào đó thì Đông Chí là Tết rồi, Đông Chí là quẻ Địa Lôi Phục, là ngũ âm ở trên, nhất dương ở dưới, là ngũ âm át nhất dương nhưng là đạo quân tử trưởng, tiểu nhân tiêu. Là mùa xuân đã bắt đầu, bắt đầu về sau những ngày đông buốt giá cho dù chồi non mới chỉ bằng đầu sợi tóc. Đó cũng là lòng của trời đất. Lệ xưa, ngày Đông Chí thì đóng cửa, không đi ra ngoài, ở nhà xem lại lòng mình, dọn dẹp lại lòng mình. Nhưng việc đó đâu dễ gì thôi thì dọn… nhà vậy. Chợt nhớ một câu thơ của bác Trần Dần: Phải sửa sang cái vỏ con tàu / Đây đó ít nhiều hoen gỉ?

    Ra chợ Hàng Bè, mua túm bồ kết về, đun lên, lấy nước, để cho nguội, dùng vải màn, lau mấy món đồ, sơn son thếp vàng. Bắt chước bà, ngày trước bà hay làm giúp ông mấy việc đó vào những ngày giáp Tết.

    Lau bức tranh chữ, chạm nổi, thếp vàng Kinh Bát Nhã. Chữ cũng là tranh, một bức tranh hình đám mây bằng gỗ, 260 chữ của Bát Nhã Tâm Kinh. Vừa lau vừa nghĩ, sư Huyền Trang đi 17 năm vượt bao nguy hiểm sang Ấn Độ để thỉnh kinh về có 260 chữ. Người ta thường nói hai chữ tu hành, tu là hành, đi thỉnh kinh chính là tu, đi đã là kinh rồi.



    Tủ và câu đối


    Lau bức tranh Tam đa Phúc Lộc Thọ, khảm trai trên nền sơn then bóng mờ. Cụ họa sỹ này rất giỏi. Ba ông Phúc Lộc Thọ không đều nhau, ông Phúc cao hơn, to hơn hai ông Lộc và Thọ. Hay là bởi Phúc vẫn là gốc, có phúc sẽ là có tất cả. Chả cứ với mỗi người, việc nước cũng vậy Phúc là văn hóa, không nên vội vàng chuyện giàu nghèo thọ yểu, phải có văn hóa đã. Văn hóa chính là Phúc của một quốc gia. Thọ mà vô dụng thì thọ làm gì, Lộc nhiều, nhà lầu xe bốn bánh đời mới đắt tiền vài ba chiếc, ăn thì cao lương mỹ vị, uống thì toàn rượu cao tuổi, chơi thì golf nọ golf kia nhưng vô phúc thì họa đến, nhục đến lúc nào không biết. Nhưng Phúc cũng chưa hẳn là ga cuối, thoát khỏi sinh tử luân hồi mới thực là rốt ráo.

    Lau câu đối: Vạn kim bảo kiếm tàng thu thủy / Nhất phiến băng tâm tại ngọc hồ. (Bảo kiếm ngàn vàng tàng thu thủy/Lòng trung một khối tại ngọc hồ).

    Lau bức hoành phi chỉ hai chữ Vinh Hoa. Cổ nhân thật thâm thúy, Vinh Hoa là đủ, ai lại bàn Phú Quý làm gì. Cổ nhân đề cao những giá trị tinh thần, điều đó mới khó, vật chất đâu có nghĩa, thậm chí là vô nghĩa. Bức hoành phi này hình một cái lá sen, trên đó có trang trí tôm, cua, ốc, ếch, vịt trời và mấy bông sen, có cả sen tàn. Tóm lại rất bình dị, vu vơ, tự nhiên, phù du. Ngay cả vinh hoa cũng phù du. Thậm chí phù phiếm thôi.



    Đồ gỗ xưa



    Hoành phi, câu đối, cửa võng, y môn toàn lời hay ý đẹp, khuyên con người hướng thiện, mà lại sơn son thếp vàng nữa thế nhưng với thời gian những chữ, những nghĩa đó cũng phai bạc đi ít nhiều. Chả nhẽ cứ để bụi thời gian che lấp, những món đồ cũ đó vẫn cần phải lau chùi cho sạch, cho mới hơn để... đón năm mới.

    Tìm trong kho bộ bàn ghế cổ, mang ra kê giữa phòng khách. Cổ nhưng mới vì lâu lắm chẳng dùng. Bộ bàn ghế chân cẳng hươu nhỏ xíu có những họa tiết rất Á đông, nào là con tiện, nào là chạy triện ở mép, nào là chữ Thọ, chữ Vạn cách điệu, nào là lê, na, đào, lựu, nào là tứ quý Thông, Mai, Cúc, Trúc... Thật lạ, văn minh phương Tây hòa nhập, hòa quyện, nhòe lẫn trong văn minh Á đông ngọt ngào đến thế. Đồ gỗ kiểu Louis XIV đã là chuẩn mực mà đến đây gặp tinh thần Việt – Á đông thì sẵn sàng nhập gia tùy tục, bớt mình đi, thêm cái hay của người vào để đẹp hơn, chuẩn mực hơn, giao lưu cũng là một cách làm mới mình.


    Đồ gỗ xưa (trích đoạn)


    Sắp xếp, lau dọn xong xuôi mà vẫn thấy thiêu thiếu chút gì. Mãi đến chiều 30 mới biết, hóa ra thiếu nhạc, dạo một vòng mua được cái đĩa than cũ Sonate Mùa xuân của Beethoven. Trên đường về, đi tắt qua ngõ Yên Thái rẽ sang ngõ Tạm Thương, ngõ này có một quán rượu lâu năm cha truyền con nối, tạt vào làm một chén tất niên. Thấy một tửu khách trung tuổi đang độc ẩm, ông ấy hỏi chủ quán: Mai mấy giờ đóng cửa? Bà chủ bảo: mai mùng một có mở đâu mà đóng.

    Tửu đồ này hay ngồi muộn, có thể ông ấy đã hạnh phúc xong xuôi rồi? Cũng có thể hiện tại thì chưa nhưng ông ấy sắp có hạnh phúc chăng? Ông ấy vừa uống vừa đợi hạnh phúc chăng?

    Nhớ đến một câu thơ nữa của bác Trần Dần.

    Tết! – Ồ thế, thêm một Tết?/ Tôi quẳng nó vu vơ vào một xó lòng...

    Lê Thiết Cương

Share:         LinkHay.com