E-mail        Print        Font-size  
  • QUÁ TRÌNH CHUYỂN HÓA TẠO HÌNH KHÁI QUÁT TRONG HỘI HỌA




         Tính cô đọng khái quát là yếu tố biểu đạt hiệu quả nhu cầu thẩm mỹ trí tuệ tư duy trừu tượng

         Trong một buổi biểu diễn Opera một giọng nam cao cất lên đến tột đỉnh người nghe có cảm giác tim thắt lại cảm xúc dâng trào âm thanh cao vút dầy dạn, người nghe thấy mình nhỏ bé bị choáng ngợp. Ngay khi đó âm thanh dừng và một mảnh toan lớn bằng bề mặt toà nhà Hát Lớn buông xuống trên đó là một ký hoạ của Leonardo vẽ một đầu người đàn ông đang há to mồm ngoại cỡ hét lên. Người xem có cảm giác âm thanh của người hát đã cao khủng khiếp rồi mà âm thanh từ bức ký hoạ của Leonardo còn lớn hơn nghìn lần mặc dù chỉ cảm thụ bằng mắt. Vậy chỉ nhìn thôi người ta cũng có thể cảm thụ được các giác quan còn lại. Đầu người đàn ông hét của Leonardo cho cảm giác người đó rất mạnh mẽ, âm thanh phát ra át hết mọi thứ tiếng trong không gian, tạo được một hiệu lực vĩ đại. Từng múi cơ như cùng tận lực cho tiếng hét lớn. Bức tranh chính là người mẫu cộng với sự tự hoạ. Người hoạ sĩ vẽ chân dung chọn mẫu để vẽ là đã gửi gắm vào đó ý tưởng về hình thể ước vọng của bản thân và người hoạ sĩ cũng thể hiện bản chất của mình trong đó. Bức ký hoạ đầu người của Leonardo thể hiện sự mạnh mẽ vĩ đại của Leonardo, sự không có gì có thể địch nổi trọng lượng tiếng nói của Leonardo. Một con người có thế mạnh cái thế mạnh đó phải chăng là một phần tạo nên sự vĩ đại của Leonardo. Trong tranh của các hoạ sĩ nổi tiếng đều có khí chất mạnh mẽ đó chính là khí vận sinh động theo cách nói của người Trung Hoa. Ngay cả với những hoạ sĩ vẽ mầu sắc, hình biểu cảm nhẹ nhàng mù mờ êm dịu thì cũng thể hiện một sự mạnh mẽ ở việc họ đã gạt được mọi chi tiết chỉ để cái "nhạt" thể hiện mạnh mẽ. Ví dụ như Ấn tượng mặt trời mọc, Cầu trong sương của Monet sự "nhẹ" đó là do có một sự "mạnh" để có được. Cũng như để có giọng hát vút cao lên nhẹ nhàng khoẻ và dầy thì người ca sĩ phải có kỹ thuật rèn luyện, còn người không được học và tập hát thì "gân cổ cò" nghe rất khổ sở gào lên mà vẫn mỏng manh sai nhạc, từ một người bình thường biết hát đến khi trở thành một ca sĩ là cả quá trình rèn luyện công phu hàng năm trời vậy mà để trở thành nghệ sĩ cần có sự trời phú tức là tài năng năng khiếu. Hoạ sĩ cũng vậy để có khí chất mạnh mẽ trong tranh cần rèn luyện để đạt được sự "đúng", sự "đẹp". Phải tập để hiểu thế nào là "đúng" thế nào là "đẹp" thế nào là mầu đẹp, tình đẹp, nhịp điệu đẹp, sắc độ đẹp hơn hết phải hiểu được, cảm nhận được khi nào cần phải "dừng" lại để đạt được khí vận mạnh mẽ trong tranh điều này không phải hoạ sĩ nào cũng thấu đáo. Cái sự mạnh mẽ ấy có thể hiện ở Enino, Lania nó xoáy hết tất thẩy mọi thứ vào lòng để có được sức mạnh của khí vận trong tranh người hoạ sĩ phải rèn luyện bút pháp và cuộc sống của mình, phải là người có bản lĩnh hùng mạnh dám bảo vệ những gì mình yêu thương. Khi đó là người ta đã bao quát được cuộc sống và họ đã khái quát được tức là làm chủ được điều mình muốn và cuốn hút được tâm chí, tình cảm của thiên hạ vào ý tưởng sáng tạo của lòng mình. Người hoạ sĩ đó thu phục được người yêu hội hoạ bằng sức mạnh thẩm mỹ khả năng sử dụng ngôn ngữ hội hoạ mầu hình sắc...

          Khái quát để tạo cái nhìn mới trong sáng tạo

          Để cảm thụ được nghệ thuật mới cần có nền tảng kiến thức hội hoạ, mỗi người một cách thức sáng tạo trải qua những gì na ná người đi trước đã làm cho đến khi họ khái quát được triệt để hình tượng nghệ thuật của mình, trải qua sự trăn trở đơn giản hoá rồi cường điệu một yếu tố nào đó lên, như ở Salvador Dali là sự "chảy phượt", sự "trống rỗng" v.v... Còn ở Modrian là các đường thẳng đen tạo các carô và ở Brancusi lại là hình trứng "mọi ngả đường đều dẫn đến thành Rome". Mọi họa sĩ thành danh đến cuối đời đều tìm ra một cách đơn giản khái quát được một lối vẽ của riêng mình, trước và sau đó hoàn toàn không thể có cái thứ hai, nó là độc nhất vô nhị.

          Những bài học đầu tiên yêu cầu khái quát được nhóm người thành những mảng mầu trừu tượng để tập khả năng tư duy trừu tượng nắm bắt tổng thể, nhằm có được khả năng quán xuyến toàn bộ bề mặt mình muốn thể hiện.

         Để đến khi có kiến thức về hình hoạ, giải phẫu, lịch sử mỹ thuật, luật xa gần... thì người học vẽ có thể phát triển theo nhiều xu hướng. Ta có thể liên hệ những mảng trừu tượng lúc mới học vẽ bố cục với sự dẫn dắt tới các tác phẩm sắp đặt của Christo. Ông đã bọc cả hòn đảo, cả toà nhà quốc hội, cả cây cầu... Việc đó có nhiều ý nghĩa nhưng có lẽ có một ý nghĩa là "bóc trần" hay "làm lộ" ra cái "cốt" của sự vật cái cho người xem thấy sự trần trụi, thực chất của vấn đề và cũng là để thấy cái hình khái quát của toà nhà hay cây cầu. Đó là một cách hướng tới "cái thật" "cái chân" mà lại thể hiện được cả "thiện - mỹ".

          Phổ thông cơ sở thì học sử văn chỉ đến đại học mới được học triết học, mỹ học. Vậy triết học và mỹ học là những môn học đòi hỏi khả năng tư duy trừu tượng khái quát cao, đây cũng chính là đòi hỏi của việc sáng tác tranh. Hội hoạ là một minh chứng của mỹ học.

          Học tập cơ bản cũng là học tập phương pháp khái quát tư duy trừu tượng học tập cơ bản để sáng tác tranh mà cụ thể là các bài tập bố cục chính là học tập rèn luyện khả năng khái quát bằng ngôn ngữ hội hoạ, vấn đề cơ bản của sáng tác tranh là vấn đề khái quát. Khái quát là mấu chết của tư duy hình thành một bức tranh.

         Vậy lịch sử mỹ thuật thế giới trải qua hàng nghìn năm mới đến được những tác phẩm sắp đặt của Christo. Tác phẩm của Christo chứa đựng được kiến thức văn hoá nhân loại.

         Tác phẩm của Bosch có ảnh hưởng tới các hoạ sĩ siêu thực. Từ Bosch tới các hoạ sĩ siêu thực có sự lập lại. Liên tưởng tới vòng xoáy ốc trong triết học. Mọi sự vật hiện tượng trong xã hội lập lại và ở mức độ cao hơn. Các hoạ sĩ siêu thực cũng như Bosch gặp nhau ở sự tạo một không gian hoang đường gắn kết người vật cấu trúc các bộ phận của vật vào người và ngược lại.... Chỉ có điều là kỹ thuật của Boss khác của siêu thực ở cách sử dụng mầu của siêu thực thắm hơn và chủ đề là những giấc mơ nội tâm còn của Bosch là vẽ một sự tưởng tượng về địa ngục. Thời kỳ đương đại khi văn hoá Đông và Tây hoà nhập, sự giao lưu văn hoá, trong văn hoá phương Đông có văn hoá phương Tây và văn hoá phương Tây ảnh hưởng văn hoá phương Đông thì tính khái quát của hai phương Đông và Tây có sự hoà nhập và nó lại khái quát ở mức độ cao hơn.

         Van Gogh - Hoạ sĩ Hà Lan đã thay đổi cả nền hội hoạ châu Âu khi ông ảnh hưởng tranh khắc gỗ của Nhật Bản. Khi đó Van Gogh đã đạt được con đường khái quát nền văn hoá phương Đông và nền văn hoá phương Tây. Tranh của Van Gogh là sự khái quát hai cách nhìn hai quan điểm về nhân sinh quan, vũ trụ quan của hai phương Đông và phương Tây.

         Vậy khái quát là để tư duy được mở rộng không bị bó lại, khép lại vào một quan điểm chật hẹp một phía.

         Để khái quát cuộc sống hiện 1 đại Duchamp đặt một cái bồn tiểu, 1 đó là phát minh số một của thời đại, nó đạt được sự gây sốc. Khoa học Căn phòng Van Gogh luôn đưa ra những thành tựu mới nhằm nâng cao chất lượng sống của xã hội. Thời đại thông tin tin học bùng nổ. Để khái quát cuộc sống hiện đại này người hoạ sĩ có thể sử dụng video, kĩ thuật hay vi tính v.v...

         Những dòng người đi ngược chiều kim đồng hồ trên trống đồng Ngọc Lũ, những dòng người ngược xuôi trên các xà ngang của đình làng, rồi những dòng người Những dòng nghệ thuật mới vẫn tiếp tục hình thành.

         Chúng ta công nhận ở những nỗ lực mà nghệ sĩ đương đại đã đạt được như đưa ra nhiều nhân tố mới và những hình thức biểu đạt mới lạ vào tác phẩm tuy còn nhiều tranh cãi thì đây vẫn là kết quả trong quá trình tìm tòi trên con đường tiến tới những giá trị sáng tạo đích thực của nghệ thuật.

         Nghệ thuật cần tiến lên trình độ khái quát

         Tối giản những vấn đề đặt ra của cuộc sống, tổ chức lại hình tượng thành bố cục thích hợp để có thể tập trung tạo hiệu lực trước trên bề mặt phẳng

         Đen trắng, hiệu lực bề mặt phẳng, khoảng trống, không gian... đều là nhằm mục đích khái quát tức là tư duy trừu tượng có khả năng đơn giản chắt lọc tạo được tổng thể vậy để hình thành ý tưởng vẽ tranh cần tập khả năng khái quát vấn đề.

         Điều này giải thích tại sao môn bố cục chất liệu bột mầu đặt ở năm thứ nhất, việc này giúp người học bỏ được thói quen nhìn nhận vấn đề chi tiết theo kiểu máy ảnh, thông qua đó hiểu được thế nào là tổng thể, biết bỏ qua những chi tiết rườm rà để giữ vững tổng thể tập dần khả năng nhận biết cái đẹp, tập tư duy trừu tượng tạo điều kiện nhìn xa trông rộng tạo nguồn hình thành những ý tưởng sâu sắc thấu đáo tức là tư duy chọn lọc để hình thành ý tưởng sáng tác tranh.

         Đơn giản về hình thức để làm đa dạng nội dung, đơn giản cùng tồn tại trong quy trình khái quát.

    Linh Đỗ

     

Share:         LinkHay.com