E-mail        Print        Font-size  
  • Hội họa Nguyễn Huyến

     PHONG CẢNH THÁC BỜ
    Tác giả: Nguyễn Huyến. Năm sáng tác: 1962. Chất liệu: Sơn mài. Kích thước: 138x78cm.
    Sưu tập: ông Nguyễn Minh, Hà Nội


    Có thể vì thời gian hoạt động nghệ thuật nổi bật của ông diễn ra chủ yếu ở thời kỳ trước cách mạng và trong thời kỳ Hà Nội bị tạm chiếm, nên ngày nay tên tuổi của Nguyễn Huyến dường như ít được biết đến hơn trước.

    Họa sĩ Nguyễn Huyến tên đầy đủ là Nguyễn Đức Huyến, sinh ngày 2-5-1915 tại Hà Nội (mất ngày 12-7-1994). Nguyên quán làng Tư Thế, xã Trí Quả, Thuận Thành, Bắc Ninh. Ông từng học hai năm tại Trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương (trong khoảng 1932-1936). Năm 1937, đã được bằng danh dự về hội họa tại Triển lãm của Hội An Nam khuyến khích Mỹ thuật và Kỹ nghệ (SADEAI).

    1945, Nguyễn Huyến đã vẽ chân dung Chủ tịch Hồ Chí Minh ngay trong những ngày đón mừng cách mạng thành công. 1946, ông tham gia vẽ giấy bạc cho Nhà nước Việt Nam dân chủ cộng hòa, tờ 100 đồng “con trâu xanh”, đồng thời trực tiếp theo dõi in.

    Trong kháng chiến chống Pháp, Nguyễn Huyến hoạt động ở tỉnh Bắc Ninh, quê ông. Ban đầu phụ trách Ban tuyên truyền địch vận, sau công tác ở Ty Văn hóa. 1952 ông đi “ba cùng” với Đội cải cách ruộng đất.


    CHÙA MỘT CỘT
    Tác giả: Nguyễn Huyến. Năm sáng tác: 1962. Chất liệu: Sơn mài. Kích thước: 123x108cm.
    Sưu tập: ông Nguyễn Minh, Hà Nội




    GÀ TRỐNG
    Tác giả: Nguyễn Huyến. Năm sáng tác: 1979. Chất liệu: Sơn mài. Kích thước: 113x75cm
    Sưu tập: ông Nguyễn Minh, Hà Nội

    Nguyễn Huyến là một trong những hội viên sáng lập Hội Mỹ thuật Việt Nam. Tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam hiện còn lưu giữ bức tranh phấn màu “Người lao động khốn cùng” của ông.

    Về cuộc triển lãm tranh của ba họa sĩ Phạm Khanh, Phạm Tú và Nguyễn Huyến, tổ chức tại Hà Nội tháng 1-1941, trên tờ Le Monôme (số 17, tháng 1-2, 1941), Condominas viết: “... Nói chung thì các tác phẩm của Nguyễn Huyến chiếm đa số trong phòng triển lãm. Bức tranh thu hút nhiều người xem nhất là 'Bão táp', một bức tranh đầy sức sống. Cũng lạ là một nghệ sĩ An Nam đã chọn đề tài này, bởi vì hầu hết thích những cảnh êm đềm, những cảnh trong nhà và không biểu hiện sức mạnh. Bức tranh này được thể hiện bằng tay bút của một bậc thầy, những người đánh cá mình trần, đang chống lại bão táp, một đứa bé hoảng hốt ôm chặt lấy cột buồm, đẹp nhất là nhóm hai người ở phía bên phải, cử động và sự biểu hiện cũng rất đẹp”.

    Năm 1942, trên tờ La Volonté indochinoise ra ngày 3-3-1942, có bài “L’Exposition Huyến” (Phòng tranh Huyến) của Paul Munier, trong đó có những đoạn: “... Huyến được người ta chú ý nhiều, vì nhiều lý do, trước tiên ông là người lao động nhiều, vì vậy bao giờ cũng có nhiều thiện cảm, tài năng của ông thẳng thắn, vạm vỡ bởi sức mạnh, sự chính xác chứ không bởi sự giả tạo, tài năng này rất đa dạng. Ông đã thể hiện nhiều thể loại hội họa và đấy là dấu hiệu của tài năng bậc cao... Cũng khó mà nói Huyến đã thành công nhất ở thể loại nào, ông đã làm tất cả các thể loại với phong cách của một bàn tay bậc thầy như chì, phấn mầu, than liễu, bút sắt, sơn dầu... Ông vẽ nhiều chân dung ở các thể và ở thể nào cũng thành công”.


    MẪU TỬ
    Tác giả: Nguyễn Huyến. Năm sáng tác: 1949. Chất liệu: Sơn dầu. Kích thước: 72x61cm
    Sưu tập: ông Nguyễn Minh, Hà Nội





    LÀNG VÂN ĐỒN
    Tác giả: Nguyễn Huyến. Năm sáng tác: 1954. Chất liệu: Sơn dầu. Kích thước: 61x50cm
    Sưu tập: ông Nguyễn Minh, Hà Nội

    Năm 1943, trong bài “Phòng triển lãm của Hội Việt Nam Mỹ nghệ”, có sự tham gia của nhiều họa sĩ nổi tiếng đương thời như Tô Ngọc Vân, Trần Văn Cẩn, Lương Xuân Nhị, Nguyễn Khang, Lưu Văn Sìn, Văn Giáo, tổ chức tại Nhà hát lớn Hà Nội, đăng trên tờ Tri Tân (số 90, ngày 8-4-1943), về Nguyễn Huyến, họa sĩ Nguyễn Văn Tỵ đã viết: “Nguyễn Huyến mà ta được biết từ lâu vẫn thiết tha yêu những khối, những bắp thịt nở tròn như Rubens hay Delacroix, muốn xem màu của họa sĩ nên chờ đến phòng triển lãm riêng thì hơn”.

    1950, Nguyễn Huyến bày tranh tại Nha đại diện Tổng giám đốc Thông tin phố Hàng Trống. 1951 bày tại phòng gương Nhà hát lớn Hà Nội và ở Hải Phòng. 1952 tại Hà Nội (Hall Francais d’Information), có bài giới thiệu của Ngym (tức Trần Quang Trân) trên báo Tia sáng. 1953, tại Hải Phòng, Hà Nội và Sài Gòn. 1954 (tháng 7) tại Hà Nội, xưởng vẽ số 3 Nguyễn Lai Thạch...

    Về cuộc triển lãm nghệ thuật tạo hình Việt Nam tổ chức tại Liên Xô, trong bài “Một nền nghệ thuật mãi mãi tươi trẻ và giàu tính chiến đấu” (báo Sự thật, ngày 7-9-1965), nhà văn Nga Boris Polevoi có viết: “... Sông nước trong bức tranh sơn mài không lớn lắm của Nguyễn Huyến, Thác Chợ Bờ, lấp lánh một cách huyền ảo, đúng là lấp lánh và chan hòa những màu sắc độc đáo của xà cừ”.

    Năm 1983, tại Hà Nội, họa sĩ Nguyễn Huyến tham dự Triển lãm Mỹ thuật Mùa xuân dành cho các hội viên cao tuổi của Hội Mỹ thuật Việt Nam. Và đây có thể cũng là lần cuối cùng tác phẩm của ông ra mắt trước công chúng khi ông vẫn còn sống...

    Hiện nay, ở nước ta, tranh của họa sĩ Nguyễn Huyến trên thực tế còn lại không nhiều lắm. Và bộ sưu tập đáng kể hơn cả đang thuộc quyền sở hữu của nhà sưu tập Nguyễn Minh ở Hà Nội, gồm: hình họa, hình nghiên cứu, sơn dầu, sơn mài, đặc biệt vẫn còn lưu giữ được bức sơn mài “Thác Bờ” sáng tác năm 1962 là một trong những tác phẩm quan trọng nhất của ông.

    Q.V

Share:         LinkHay.com