E-mail        Print        Font-size  
  • Kỷ niệm với họa sĩ Vĩnh Phối

    Vĩnh Phối - Mầm sống. 2004-2005. Sơn dầu



    Sau ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, bố tôi - họa sĩ Quang Phòng, có hai chuyến đi vào phía Nam: 1976 đi TP. Hồ Chí Minh, bằng máy bay vận tải C.130, để tổ chức các phòng tranh của các họa sĩ miền Bắc lưu động suốt từ TP. Hồ Chí Minh lên Đà Lạt; và 1979, tháng 3, đi Huế (cùng họa sĩ Hoàng Công Luận) để sáng tác và giao lưu với các họa sĩ ở Huế, cũng là để lấy tư liệu phục vụ công tác xuất bản.

    Ngày ấy, giữa các họa sĩ Bắc- Nam dường như vẫn còn có một “khoảng cách” nào đó, chưa thật cởi mở với nhau. Trong đợt công tác ở TP. Hồ Chí Minh, theo thư giới thiệu của họa sĩ Trần Văn Cẩn, bố tôi có đến thăm họa sĩ Nguyễn Gia Trí. Bố tôi kể, vì Trần Văn Cẩn và Nguyễn Gia Trí vốn là bạn học cùng khóa, nên ông Trí hình như đã phải nể tình “cố” tiếp khách Bắc, “chỉ nói với nhau mấy câu xã giao, và không có được một ngụm nước nào”…

    Khi vào Huế, nhờ có họa sĩ Phạm Đăng Trí là bạn cũ từ hồi học ở Trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương, nên bố tôi thấy thoải mái hơn, và qua ông Phạm Đăng Trí, bố tôi và ông Hoàng Công Luận có được biết thêm nhiều họa sĩ khác ở Huế. Và một trong những người ấy chính là họa sĩ Vĩnh Phối.

    Theo lời kể của bố tôi, ông Vĩnh Phối là một con người rất đáng yêu, nhẹ nhàng và cực kỳ nhiệt tình, vẽ cũng rất mới và có vị lạ rất Huế. Mặc dù bận việc giảng dạy, nhưng ông Vĩnh Phối vẫn dành rất nhiều thời gian để chở bố tôi đi thăm hầu hết các địa danh ở Huế, có hôm còn lên tận khu Sáu Hầm hay Chín Hầm gì đó, bằng chiếc xe Honda cũ. Trời thì nắng chang chang, nhưng hai anh em cứ mải miết đi, rất vui vẻ. (Khi ấy bố tôi 55, còn ông Vĩnh Phối mới 40-41 tuổi).


    Họa sĩ Vĩnh Phối (1938-2017). Nguồn ảnh: Megan Gallery

    Trước ngày bố tôi về, ông Vĩnh Phối có hẹn bố tôi và ông Hoàng Công Luận đến chơi nhà ông để ăn một bữa cơm thân mật đúng kiểu Huế và đúng kiểu của “Mệ”. Thật là háo hức quá! Bởi vì không dễ gì có được những dịp như vậy.

    … Vậy nhưng, có một sự thay đổi bất ngờ đã xảy ra. Ông Vĩnh Phối đã đến “đón” khách sớm hơn dự định, với điệu bộ có vẻ bối rối, không được tự nhiên. Ông bảo: Bữa cơm ấy đã chuẩn bị sẵn sàng… nhưng… thật có lỗi vì phải khất hẹn hai ông anh vào một dịp khác.

    Rốt cuộc sự tình là như thế này: Gia đình ông Vĩnh Phối đã làm cơm để đãi bốn năm người khách gì đó. Tuy nhiên có một hay hai người trong số đó bảo rằng họ không “hạp” ngồi với hai ông họa sĩ người Bắc kia, và họ sẽ cáo lui nếu hai ông họa sĩ kia đến. Và điều quyết định nhất cho cái kết của câu chuyện này chính là - khi ấy, họ (một hay hai người đó) đã có mặt tại nhà ông Vĩnh Phối rồi. Và ông Vĩnh Phối đã không còn một sự lựa chọn nào khác.

    Hôm sau, đúng theo kế hoạch, bố tôi và ông Hoàng Công Luận đã phải trở lại Hà Nội. Nhưng vẫn còn may vì trước đó mấy hôm, cả hai ông đã được thưởng thức cơm “Mệ” thứ thiệt ở nhà ông Phạm Đăng Trí. Đúng là “phúc bất trùng lai”!

    Chuyến đi Huế đó cũng là chuyến đi vào phía Nam cuối cùng của bố tôi. Và tôi cũng không biết sau đó bố tôi và ông Vĩnh Phối có gặp lại nhau lần nào nữa không.

    * * *

    Quãng 1983-1986, ông Phạm Đăng Trí hay ra thăm Hà Nội, và lần nào ra Hà Nội ông Phạm Đăng Trí cũng ghé vào thăm bố tôi. Gặp ông Phạm Đăng Trí, bố tôi bao giờ cũng gửi lời hỏi thăm các họa sĩ Huế, những người mà ông gọi là “anh em”, đặc biệt là ông Vĩnh Phối. Bố tôi hay nói: “Vĩnh Phối nó dễ thương lắm”. Và mỗi khi viết hay luận đàm về các họa sĩ ở Huế , bố tôi luôn luôn dành riêng cho ông Vĩnh Phối những tình cảm rất thân thương và trân trọng.

    Hôm nay, vừa nghe tin họa sĩ Vĩnh Phối mất, tôi có câu chuyện nhỏ như vậy, để thay cho bố tôi tưởng nhớ về ông, một họa sĩ Huế, rất Huế.

                                                                                                               Hà Nội, chiều ngày 17/7/2017

    Quang Việt

Share:         LinkHay.com