E-mail        Print        Font-size  
  • Vũ Cao Đàm và những truyền thuyết phương Đông

     NƠI HẸN HÒ
    Tác giả: Vũ Cao Đàm
    Năm sáng tác: 1969
    Chất liệu: Sơn dầu trên vải
    Kích thước: 61x73,5cm
    Sưu tập: Ông Nguyễn Minh, Hà Nội


    Vũ Cao Đàm sinh 1908 tại Hà Nội. Thực chất, ông là họa sĩ hơn là một nhà điêu khắc. Theo đánh giá của Lê Phổ: Ở thế kỷ 20, Vũ Cao Đàm là họa sĩ Việt Nam vĩ đại nhất.

    1926 - 1931, ông thi đỗ vào Trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương, khóa 2. Nghe lời khuyên của Victor Tardieu, ông đã theo học ngành điêu khắc. Sáng tác tượng bán thân “cha tôi”, “chân dung Victor Tardieu” và một số chân dung “nam thanh nữ tú”. 1928, cùng Lê Phổ và Mai Thứ triển lãm nhóm tại Hà Nội.

    Từ 1931, sau khi tốt nghiệp, ông đã nhận được một suất học bổng để sang Pháp. Trên tàu thủy từ Sài Gòn đến Marseille, ông thực hiện ba tượng bán thân: Bộ trưởng Paul Raynaud và con gái Colette, bà Dernis.

    Ở Paris, ông tham dự các bài giảng tại Bảo tàng Louvre, thực hiện tượng bán thân Albert Sarraut, Bộ trưởng Bộ thuộc địa đương thời - người đã bảo trợ cho một cuộc triển lãm các tác phẩm của ông tại “Nhà Đông Dương” (Maison de l’Indochine) trên phố Boétie.

     


    CHỊ EM
    Tác giả: Vũ Cao Đàm Năm sáng tác: 1964 Chất liệu: Sơn dầu trên vải Kích thước: 61x52cm
    Sưu tập: Ông Nguyễn Minh, Hà Nội




    TÌNH MẪU TỬ
    Tác giả: Vũ Cao Đàm Năm sáng tác: 1961 Chất liệu: Sơn dầu trên vải Kích thước: 73x61cm
    Sưu tập: Ông Nguyễn Minh, Hà Nội

    Danh tiếng đã mang đến cho ông nhiều hợp đồng từ các chính khách và nghệ sĩ (như các “ténor” André Baugé, Roger Bourdin). Nhiều tác phẩm điêu khắc của ông được Nhà nước Pháp mua và một số đã có mặt tại Bảo tàng Hải ngoại Pháp.

    Cũng quãng ấy, ông vẽ lụa và trưng bày tại các phòng tranh (“Salon des Indépendants” hoặc “Salon d’Automne”).

    1934, ông cho đổ loạt phiên bản tượng bán thân “Chàng trai Việt” tại Xưởng Quốc gia ở Sèvrès.

    Trong Chiến tranh Thế giới lần thứ hai, tình trạng khan hiếm vật liệu đã buộc ông phải tạm bỏ nghề điêu khắc để chuyển sang hội họa, tìm cách cải tiến chất liệu và kỹ thuật vẽ.

    1946, mùa xuân, ông mở một cuộc triển lãm tranh lụa, được Jeannine Auboyer viết bài ca ngợi trên tạp chí “France Illustration”.

    Trong chuyến thăm chính thức nước Pháp và tham dự Hội nghị Fontainebleau của Chủ tịch Hồ Chí Minh, ông đã sáng tác một bức tượng tròn và một bức chạm nổi chân dung Người (bức tượng tròn bằng đồng sau đã được đổ lại để trao tặng Bảo tàng Hồ Chí Minh tại Hà Nội, 1998).


    BA HÌNH TƯỢNG
    Tác giả: Vũ Cao Đàm
    Năm sáng tác: 1977
    Chất liệu: Sơn dầu trên vải
    Kích thước: 53x62,5cm
    Sưu tập: Ông Nguyễn Minh, Hà Nội

    Từ 1952, ông định cư ở Saint Paul de Vence và bắt đầu vẽ tranh sơn dầu. Tham dự nhiều phòng tranh ở Pháp (Cannes, Menton, Nice), Thụy Sĩ, Anh và nhất là ở Mỹ. 1963, một bức trong bộ tranh “Tình mẫu tử” của ông đã được UNICEF chọn in và phổ biến rộng rãi. Ông đã bị mất trí nhớ một thời gian trước khi mất vào năm 2000.

    Điều đáng chú ý ở nghệ thuật của Vũ Cao Đàm, trên thực tế, không hoàn toàn là tính “ngoại lai” của đề tài hoặc bút pháp thể hiện - mà trên hết - bởi một nội dung hết sức riêng tư, với những phẩm chất nghệ thuật vừa phương Đông vừa phương Tây, vừa truyền thống vừa hiện đại, vừa có nét cổ sơ chân chất.

    Ông vẽ các hình tượng Thần, mẹ con, thiếu nữ, các hoạt cảnh trữ tình, kỵ sĩ... mang đầy chất huyền thoại như được phóng tác từ những “mẫu gốc” trong kho tàng văn hóa dân gian và nền thi ca phương Đông.

    Sử dụng nhiều chất liệu (sơn dầu, bột màu, phấn màu, thuốc nước) - thị hiếu ông ngả về những sắc hồng, lam ngọc, lục ngọc, đỏ ngọc, vàng óng, lướt chập chờn trên những bề mặt xôm xốp như có chất phấn.

    Việc chấp nhận các kỹ thuật phương Tây, nhất là kỹ thuật sơn dầu, hẳn đã không đặt ông trước những vấn đề có thể làm đảo lộn không chỉ thói quen “tự thân” mà cả những quan niệm như thường thấy ở nhiều nghệ sĩ Á châu đương thời khác.

    Quang Việt

Share:         LinkHay.com