E-mail        Print        Font-size  
  • Kỷ niệm 100 năm ngày sinh họa sĩ Nguyễn Văn Bình (1917-2017), giải thưởng nhà nước về văn học nghệ thuật 2001: Tranh sơn mài của Văn Bình

    PHỤ NỮ DAO ĐỎ

    Tác giả: Văn Bình (Nguyễn Văn Bình) Năm sáng tác: 1984 Chất liệu: Sơn mài Kích thước: 70x100cm
    Sưu tập: Ông Nguyễn Minh, Hà Nội


    Trong tiểu sử của họa sĩ Văn Bình (1917-2004), có ba sự kiện đáng nhớ về nghệ thuật: Giải thưởng Sekiguchi (Nhật Bản) tại Salon Unique 1944; 1960, bức tranh sơn mài “Vịnh Hạ Long” vào sưu tập của tổng thống Sukarno (tổng thống đầu tiên của Indonesia); và 2001, được Giải thưởng Nhà nước về văn học nghệ thuật.

    Văn Bình học và tốt nghiệp Trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương khóa XII (1938-1943), cũng đúng vào thời kỳ mà hội họa sơn mài Việt Nam đang đạt tới độ sung mãn, với những tên tuổi lớn như Phạm Hậu, Nguyễn Khang, Trần Văn Cẩn, và nhất là Nguyễn Gia Trí.

    Trên thực tế, Văn Bình có vẽ sơn dầu, và là họa sĩ có thể lập nghiệp bằng chất liệu sơn dầu. Nhưng ông đã chọn sơn mài làm chất liệu chính cho hội họa của mình. Riêng về sơn mài, ông cũng là một trong những họa sĩ có số lượng tác phẩm lớn nhất.


    PHONG CẢNH NÔNG THÔN
    Tác giả: Văn Bình (Nguyễn Văn Bình) Năm sáng tác: 1983 Chất liệu: Sơn mài Kích thước: 55x120cm
    Sưu tập: Ông Nguyễn Minh, Hà Nội


    Đề tài của Văn Bình khá phong phú: cách mạng - kháng chiến, lao động sản xuất, sinh hoạt và phong cảnh nông thôn (đồng bằng, miền núi, và chủ yếu là miền núi). Trong sơn mài, ông chủ yếu áp dụng các sắc trung gian (demi-tons), với những lam xám, lục xám, nâu xám, xanh nâu, hồng lợt, trắng lợt..., hoặc đôi khi lại trở về với điệu thức màu cổ điển, biến hóa trên các gam đỏ, đen, vàng. Chỉ bằng màu đỏ của son, ông đã có thể vẽ được cả mặt nước “trong xanh” và mát rượi của biển, trông rất thuận mắt.

    Lối vẽ giản dị của Văn Bình có một đặc tính riêng, nếu so với các họa sĩ cùng thời với ông như Hoàng Tích Chù, Nguyễn Tiến Chung, Lê Quốc Lộc, Nguyễn Văn Tỵ, Nguyễn Đức Nùng, Sỹ Ngọc, Trần Đình Thọ, Dương Hướng Minh... Nó vừa theo hiện thực, lại vừa theo cảm giác rất chủ quan của người vẽ. Ở đây, người ta không thấy sự kỳ khu và những kỹ thuật nan giải, những thủ pháp đồ họa mỹ nghệ, thuật công bút. Cái thấy, có lẽ, chỉ là những lớp màu được phủ nhẹ nhàng, thoáng ẩn thoáng hiện, với hiệu quả “trong mờ” (translucide) bao trùm lên cảnh vật, không lộng lẫy mà vẫn quý giá.

    Qua các tranh sơn mài của Văn Bình, người xem như tìm lại được tính thanh thản, vô ưu của nghệ thuật. Một phong cách trữ tình làm lay động lòng người, man mác mà khó phai.

    Q.V

Share:         LinkHay.com