E-mail        Print        Font-size  
  • Những bức tranh quý trong sưu tập của kiến trúc sư Tô Như Toàn

    VŨ CAO ĐÀM - Tình mẫu tử. 1964. Sơn dầu. 60.5x46cm. Sưu tập Tô Như Toàn, Hà Nội


    Trong số các nhà sưu tập nghệ thuật có tiếng ở nước ta hiện nay, kiến trúc sư Tô Như Toàn có thể là một trong số ít các nhà sưu tập trẻ tuổi nhất. Anh cũng là một trong số ít các nhà sưu tập mang tính sưu tập thuần túy. Cái gì anh đã thích, đã chơi rồi, thì không bao giờ anh chịu “chuyển” cho người khác, cho dù bằng bất cứ giá nào.

    Là một kiến trúc sư thì niềm ham mê nghệ thuật ở Tô Như Toàn cũng là điều dễ hiểu. Anh là người có kiến thức và năng lực cảm thụ để thú chơi từ niềm ham mê ấy không trở thành dễ dãi. Anh có con mắt mà một nhà sưu tập cần có, không bị chi phối bởi trào lưu, và không bị kích thích vô cớ bởi dư luận hoặc thị trường. Vả lại, Tô Như Toàn cũng là một người có tiềm năng để mua được những tác phẩm tốt, những tác phẩm có giá hơn hẳn nhiều nhà sưu tập khác.

    ... Ambroise Vollard, một nhà buôn tranh nổi tiếng ở Pháp hồi đầu thế kỷ 20, bạn của Picasso, từng nói: Mua tranh cũng giống như mua đất đai, ai biết được ở bên dưới có vàng hay không?

    Bây giờ thiên hạ thường hay “đàm tiếu” về các nhà sưu tập nghệ thuật, coi các nhà sưu tập chỉ như các nhà đầu tư. Điều này không sai, nhưng cũng không hẳn đúng. Bởi vì không có ham mê thì khó có thể trở thành một nhà sưu tập, nhất là sưu tập nghệ thuật.


    LÊ PHỔ - Tĩnh vật với hoa đồng nội. Khoảng 1960 - 1970. Sơn dầu. 46x38cm. Sưu tập Tô Như Toàn, Hà Nội




    Bà Thẩm Đôn Thư (người thứ nhất bên trái), vợ của đạo diễn Trần Thịnh, một người mẫu yêu thích của Nguyễn Sáng, cùng vợ chồng họa sĩ Bùi Xuân Phái tại triển lãm tranh Bùi Xuân Phái tổ chức tại Hội Văn học Nghệ thuật Hà Nội, 19 phố Hàng Buồm, 1986. (Trong những năm 1980, bà Đôn Thư cũng từng là một người bán tranh rất nổi tiếng ở Hà Nội, hiện bà sống ở Pháp)

    Nhạy bén, thong thả, bình tâm - chính là thái độ ứng xử thường xuyên của Tô Như Toàn trong sưu tập. Anh không phải dạng người “vung tiền” để trở thành nhà sưu tập “trong một ngày”. Và nếu có gì sơ suất thì anh cũng chỉ tự coi đó là một bài học cần thiết để trưởng thành hơn, sành sỏi hơn, với tâm trạng vui vẻ, không hề cố chấp.

    Bộ sưu tập nghệ thuật của Tô Như Toàn, mặc dù chưa thể gọi là có “thâm niên”, vì anh còn trẻ, nhưng nó “thâm hậu” vì có khá nhiều tác phẩm quý, hiếm, đặc biệt là các tác phẩm hội họa của các họa sĩ Trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương, cũng như của các họa sĩ Khóa kháng chiến.

    Về các họa sĩ Trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương, có “Mùa gặt ở trung du”, tranh sơn dầu của Nam Sơn hay “Đền Ngọc Sơn”, tranh sơn dầu của Trần Quang Trân, bút pháp cổ điển nhưng nhẹ nhàng, thanh thoát. “Tĩnh vật với hoa đồng nội”, tranh sơn dầu của Lê Phổ, một phong cách hội họa sáng, ít tương phản về đậm nhạt, “không Tàu không Tây”, từ lâu đã nổi tiếng trên toàn thế giới. “Tình mẫu tử”, tranh sơn dầu của Vũ Cao Đàm, một họa sĩ mà Lê Phổ đã cho là người vĩ đại nhất của hội họa Việt Nam thế kỷ 20, một truyền thuyết của phương Đông.


    NGUYỄN SÁNG - Chân dung bà Thẩm Đôn Thư. 1971. Sơn dầu. 82x66cm. Sưu tập Tô Như Toàn, Hà Nội

     


    NGUYỄN SÁNG - Chân dung bé Mai Hạnh. 1965. Sơn dầu. 72x54cm. Sưu tập Tô Như Toàn, Hà Nội

    ... Trần Văn Cẩn có mấy tranh thuốc nước vẽ thiếu nữ theo lối chấm phá. Nguyễn Tiến Chung có tranh bột màu “ Xuân đẹp” vẽ hai thiếu nữ đang ngồi tựa gối, bên trong hiên nhà, ngoài trời có một cành mai, một trong những bức tranh đẹp nhất của Nguyễn Tiến Chung. Hoàng Tích Chù có tranh sơn mài vẽ mấy thiếu nữ chơi đàn, phong cách trang trí - tượng trưng.

    ... Nổi bật lên là hai bức sơn dầu của Nguyễn Sáng: “Chân dung bé Mai Hạnh” và “Chân dung bà Thẩm Đôn Thư”, những tiêu mẫu tốt để nghiên cứu quá trình cách tân nghệ thuật phiêu lưu và dũng cảm của các họa sĩ trong những năm 1960 và đầu những năm 1970 ở nước ta.

    Tạ Tỵ có hai tranh sơn dầu vẽ từ 1951, một phong cách lập thể “một đi không bao giờ trở lại”. Văn Cao có tranh sơn dầu “Thanh niên vùng cao”, một trong những bức tranh hay nhất của tác giả “Tiến quân ca”.

    Những bức tranh sơn dầu vẽ phố cổ Hà Nội của Bùi Xuân Phái, tranh bột màu hoặc sơn mài vẽ con giáp của Nguyễn Tư Nghiêm, tranh sơn mài thiếu nữ của Dương Bích Liên, tranh thuốc nước vẽ phong cảnh “panorama” của Quang Phòng, tranh lụa của Dương Hướng Minh...



    TẠ TỴ - Nhớ Hà Nội. 1951. Sơn dầu. 43x33cm. Sưu tập Tô Như Toàn, Hà Nội


    TẠ TỴ - Tĩnh vật. 1951. Sơn dầu. 43x33cm. Sưu tập Tô Như Toàn, Hà Nội


    Họa sĩ Tạ Tỵ (người bên phải) và đạo diễn Phan Tại, Hà Nội, khoảng 1950 – 1953

    Về các họa sĩ Khóa kháng chiến, có tranh sơn dầu “Tự họa” lai thư pháp của Lưu Công Nhân, tranh phấn màu vẽ thiếu nữ áo dài hòa sắc trắng của Trần Đông Lương, tranh sơn mài “Khát vọng” theo khuynh hướng biểu tượng của Lê Huy Hòa...

    Và cuối cùng, không thể không kể đến một số tác phẩm điêu khắc “thuần khiết” bằng đá trắng của Lê Công Thành, với những hình khối tượng trưng cho sự thanh thản và sự bình yên vĩnh cửu...

    ***
    ...Vào những buổi chiều chớm đông se lạnh, trong ngôi nhà kính lớn dựng lên theo phong cách hiện đại, nhìn ra mặt nước hồ Tây mênh mang, được thưởng thức những bức tranh quý ấy trong sưu tập của Tô Như Toàn, quả là một niềm vui, một sự thú vị khôn tả. Một người kiến trúc sư đã xây dựng cho đời những ngôi nhà, nay lại xây dựng nên một bộ sưu tập nghệ thuật cho cái đời sống văn hóa đầy hương vị của Hà Nội, thì thật đáng quý, thật đáng trân trọng.

    Quang Việt

Share:         LinkHay.com