E-mail        Print        Font-size  
  • Song hùng kỳ hiệp của mỹ thuật Đông Nam Á

     Bức tranh "Nhìn từ đỉnh đồi" của Lê Phổ từng được nhà đấu giá Christie's Hong Kong bán với giá tương đương 844.697 USD


    Tại phiên đấu giá Vị nghệ thuật - Treasures of the Arts của nhà Lythi Auction diễn ra tối 17/12/2016 tại TP.HCM, bức "Mẫu đơn đỏ" của Lê Phổ đã được bán với giá 40.000USD, mà khởi điểm là 30.000 USD. Tại phiên đấu này còn có bức Hội chợ phù hoa của "Affandi", với giá khởi điểm 180.000 USD, nhưng chưa có người ra giá mua. Trên thế giới, cặp "song hùng kỳ hiệp" sinh cùng năm Đinh Mùi (1907) này từng vài lần đứng chung một phiên đấu, nhưng đây là lần đầu tiên họ song kiếm hợp bích tại Việt Nam.

    Ngày 19/12/2016 (giờ Việt Nam), tìm trên artprice.com thì thấy Lê Phổ có 1.463 kết quả sẵn sàng cho mua bán, đấu giá, còn Affandi có sẵn 885 kết quả. Ngoài họ, thì Hendra Gunawan, Lee Man Fong, Walasse Ting, Gerard Pieter Adolfs, Johan Rudolf Bonnet, Adrien Jean Le Mayeur de Merpres, Fernando Amorsolo, Sindudarsono Sudjojono... là những cái tên được tìm kiếm nhiều nhất tại Đông Nam Á. Hiện tại, Affandi và Lê Phổ là hai nghệ sĩ đã qua đời có tranh bán cao giá nhất Đông Nam Á.

    Còn trên trang sothebys.com, có 360 kết quả thuộc về Lê Phổ, và 192 tìm kiếm thuộc về Affandi. Trên trang artnet.com, Lê Phổ có tất cả 703 kết quả, Affandi thì có hàng trăm kết quả, nhưng không xác định con số cụ thể.


    Bức Giáng sinh của Lê Phổ từng được Christie's Hong Kong bán với giá 549.636 USD

    Ngày 28/5/2016 tại nhà Christie's ở Hong Kong, tác phẩm Borobudur (sơn dầu trên vải bố, 125x150cm, 1983) của Affandi đã được bán với giá 1.009.425 USD. Một tác phẩm khác của danh họa này là Food Stall Under The Banyan Tree (sơn dầu trên bố, 135x122cm, 1968) từng được Borobudur Auction bán tại Singapore với giá 935.160 USD. Affandi hiện có trên 20 tác phẩm vượt ngưỡng 250.000 USD.

    Trong khi đó, “á quân” về giá Lê Phổ thì có bức "Nhìn từ đỉnh đồi" (sơn dầu trên vải bố, 113cx192cm, 1937) từng được nhà Christie’s bán tại Hong Kong hồi 22/11/2014 với giá tương đương 844.697 USD. Các bức khác của ông như "Tình mẫu tử" (lụa, 61x46,5cm, khoảng 1940), bán tương đương 628.340 USD tại nhà Sotheby’s Hongkong hồi 2/10/2016. Bức này cũng từng được Sotheby’s Hong Kong bán hồi 5/4/2014 với giá 391.934 USD. Lê Phổ hiện có trên 20 tác phẩm vượt ngưỡng 150.000 USD.

    Affandi - giá cao đương nhiên

    Tính tới thời điểm 20/12/2016, vì sao Affandi là họa sĩ quá cố có giá tranh cao giá nhất Đông Nam Á? Câu trả lời sẽ đến từ rất nhiều khía cạnh, nhưng trong đó có một vài yếu tố khó phủ nhận, đó là ông sống ở một nơi tương tự như Hội An, nhưng được xem là đô thị của văn hóa và sáng tạo bậc nhất khu vực - Yogyakarta. Trong môi trường này, việc tác phẩm của ông được phân tích, phê bình, vinh danh... cũng là điều dễ hiểu. Bảo tàng Affandi được chính Affandi xây dựng tại Yogyakarta từ năm 1962, khánh thành vào năm 1974, diện tích khoảng 3.500 mét vuông. Điều này không phải là ngoại lệ tại Indonesia, vì một họa sĩ thời danh của họ hiện nay là I Nyoman Masriadi (sinh năm 1973), cũng đã có một không gian hoạt động tương tự như bảo tàng. Trong khi với nhiều nước, trong đó có Việt Nam, mãi đến hiện nay việc xin cấp phép hoạt động cho một bảo tàng tư nhân, dù có thể, nhưng vô cùng nan giải.

    Affandi có vợ đầu là Maryati Affandi, một họa sĩ và nghệ nhân thêu nghệ thuật rất nổi tiếng. Con gái lớn của ông là Kartika Affandi cũng rất nổi tiếng về hội họa và điêu khắc. Con trai Juki Affandi và con gái Rukmini Yusuf của người vợ hai dù được cha cho học kinh tế - tài chính, nhưng họ đều có dòng máu hội họa, nên tự học hội họa và khá thành công. Từ năm 1998, Affandi Foundation đã bổ nhiệm Juki Affandi trở thành giám đốc Bảo tàng Affandi cho đến bây giờ. Còn với Rukmini Yusuf, từ năm 1992 đến nay, cô và các họa sĩ khác đã có những đóng góp tích cực trong việc thực hiện một số triển lãm quan trọng tại Yogyakarta, Jakarta, Bandung, Malaysia, Australia. Đây là chưa tính cháu và dâu rể của Affandi, họ đều có liên hệ mật thiết với mỹ thuật. Tất cả tác phẩm của họ đều được trưng bày tại Bảo tàng Affandi, nên sẽ trở thành một biểu tượng của gia đình sáng tạo.


    Một góc trưng bày của Bảo tàng Affandi

    Lê Phổ thì sao?

    Điều cuối cùng, dù Singapore là trung tâm tài chính của Đông Nam Á, nhưng Indonesia mới là thị trường vững mạnh và lý tưởng nhất của đầu tư nghệ thuật. Nhiều nhà đấu giá trong khu vực như Larasati, Borobudur Auction, Sidharta Auctioneer...đều có xuất phát từ Indonesia. Đặc biệt, họ có nhiều phiên đấu giá và hội chợ nội địa (như Art Stage Jakarta), nơi chỉ bán tác phẩm của Indonesia và cho người Indonesia - chính nơi đây họ sẽ làm giá và nâng giá.

    Việc ông đang là “á quân” về giá bán tại Đông Nam Á không đến từ thị trường nội địa, mà là quốc tế. Do ông định cư tại Pháp từ khá sớm (1937), hòa nhập được với dòng chính lưu của mỹ thuật quốc tế, nên giá cứ từ từ leo thang.

    Ví dụ bức "Nhìn từ đỉnh đồi" của Lê Phổ có hành trình từ Hà Nội (năm 1937) đến Paris (sau 1945), Oslo (Na Uy, sau 1954), rồi Hong Kong. Sở hữu trước khi bán là Patrick Lorenzi (Pháp), vốn thừa kế từ ông nội Auguste Eugène Ludovic Tholance (1878 - 1938), người đã mua bức tranh khi là Thống sứ Bắc kỳ trong thời gian 1930-1937. Hồ sơ và lý lịch dày dặn như vậy thì tác phẩm mới có được giá cao.

    “Năm 1938, lần đầu tiên ông triển lãm cá nhân tại Paris. Năm 1941, ông ký hợp đồng với nhà triển lãm Romanet, để sánh vai cùng các họa sĩ lẫy lừng như Albert Marquet (1875-1947), Foujita (1886-1968)... trong cuộc triển lãm tại Algeria. Sau đó là những triển lãm khắp thế giới, quan trọng nhất là những triển lãm tại Paris (1943, nhà triển lãm Roux-Hentschel, cùng Mai Trung Thứ và Vũ Cao Đàm), Bruxelles (1948, nhà triển lãm Van Loo), San Francisco (1962), New York (1963), Sài Gòn (1963)...”, theo nhà nghiên cứu Ngô Kim Khôi.


    Bức Borobudur của Affandi từng được Christie's Hong Kong bán với giá 1.009.425 USD



    AFFANDI - Chân dung tự họa

    Còn theo nhà nghiên cứu Phạm Long: “Theo thống kê của trang artprice.com dựa trên kết quả của các nhà đấu giá trên toàn thế giới, tính đến tháng 12 năm 2015, Lê Phổ được xếp bậc 532 trong danh sách những người (còn sống hay đã mất) có tranh bán đắt nhất thế giới. Trong tổng số các tranh đã bán ra của ông, có gần 2.000 tranh sơn dầu trên toan, hơn 200 tranh màu nước và mực trên lụa, và gần 100 tranh đồ hoạ và các chất liệu khác”.

    Đây có lẽ là lý do chính để tranh Lê Phổ có giá cao như hiện nay. Nhưng theo quan điểm của Phạm Long thì do “không có các nhà sưu tập trong nước đủ tầm quốc tế để đấy giá tranh Lê Phổ lên cao hơn nữa (điểm này Việt Nam khác với Trung Quốc, Indonesia...), nên sẽ khó cao ngất ngưởng được”.

    “Hai lần, vào năm 1988 và 1998, Lê Phổ ngỏ ý hiến tặng Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam 20 tác phẩm do chính tay ông tuyển chọn trong kho tàng đồ sộ của cả cuộc đời sáng tác mỹ thuật. Tiếc rằng ý nguyện của ông không được hồi đáp”, Ngô Kim Khôi viết.

    Trong bối cảnh như vậy, việc tranh Lê Phổ đang cao giá bậc nhất Đông Nam Á, và có thể đạt giá 1 triệu USD trong vài năm tới quả là đáng trân trọng. Và với giới sưu tập thì ước mong một ngày nào đó "song hùng kỳ hiệp" này sẽ lại cùng nhau bứt phá với giá triệu đô tại một phiên đấu nào đó.

    Một số tác phẩm giá cao của Lê Phổ:

    - Giáng sinh (mực và bột màu trên lụa, 69 x 54,5 cm, năm 1941) bán được 549.636 USD

    - Sắp Tết (mực và bột trên màu lụa, 60 x 47 cm, 1937) bán hơn 208.000 USD

    - Hoài cố hương (mực và bột màu trên lụa, 60,5 x 46 cm, 1938) bán hơn 303.000 USD

    - Bức màn tía (mực và bột trên màu lụa, 59 x 37 cm, khoảng 1942 - 1945), bán hơn 374.000 USD...

    Lý Đợi

     

Share:         LinkHay.com