E-mail        Print        Font-size  
  • TOBA MIKA BIẾN ẢO VIỆT NAM TỪ KATAZOME


    ở Việt Nam, có lẽ nhiều người chưa biết về trường phái Katazome. Katazome chính là phương pháp nhuộm màu vải theo khuôn có lịch sử lâu đời từ thế kỷ  XII ở Nhật Bản. Nét đặc trưng của Katazome là ở các sắc màu tinh tế, sắc sảo nhuộm rất sâu vào sợi vải dù thoạt trông lại rất đơn giản. Katazome cũng được tạo bằng khuôn nhưng từ một loại giấy đặc biệt không thấm nước chứ không phải gỗ.

    Còn Toba Mika có thể là cái tên nghe chưa quen tai nhưng khi xem những tác phẩm của chị thì  một ấn tượng đặc biệt không thể gọi tên ngay lập tức chiếm trọn cảm xúc người xem.

    Các phong cảnh đặc trưng, thơ mộng của Việt Nam cứ hiện lên, hiện lên trong từng tác phẩm của nữ hoạ sĩ người Nhật – Toba Mika. à, đây là sông Hương thơ mộng, kia là quán bia vỉa hè ở Hà Nội... kia nữa là cái gì mà trông quen quá nhỉ... thì ra là  phố Hà Nội bên lề đường sắt, chỗ mà đường tàu hoả đi xuyên qua mặt hậu của các dãy nhà cũ kỹ và lô xô.  Cảnh này chỉ thấy được khi ta đi trên tàu hoả. Vừa lạ, vừa quen, vừa gây xúc động bồi hồi nhớ lại những chuyến đi xa từ thủa nhỏ cùng mẹ, cùng cha...

    Hẳn có lẽ nữ hoạ sĩ sẽ rất xúc động khi biết những tác phẩm của mình đã đưa được một số khán giả Việt Nam tới những kỷ niệm dịu ngọt và những miền ký ức xa xưa của tuổi thơ. Trong tâm thức của  Toba Mika, Việt Nam là xứ sở nhiệt đới ồn ào, náo nhiệt nhưng có những khoảnh khắc, không gian  vô cùng yên bình mang đậm cả nét cổ kính của châu Âu lẫn nét huyền bí, trầm mặc của phương Đông. Điều này chúng ta có thể thấy rất nhiều trong những tác phẩm của chị. Toba Mika đi suốt chiều dài Việt Nam,  từ miền Nam náo nhiệt, qua cố đô Huế trầm tư đến Hà Nội cổ kính, và mỗi một thành phố, miền quê lại để lại cho chị những ấn tượng lạ lùng và sâu đậm. Chị tái hiện tất cả những trải nghiệm thú vị và đặc biệt  đó trên tác phẩm.  Đó có thể là một sông Hương đẹp tinh khiết dưới trăng; một góc quán bia hơi vỉa hè chiều đầy nắng; một góc phố tĩnh lặng đầy cổ kính; cuộc sống chen chúc, náo nhiệt trên các kênh rạch; các ngõ nhỏ cũng không kém phần ồn ào với những ô cửa sổ lô nhô, quần áo giăng mắc phất phơ... bằng những nét bút run rẩy, sống động hoà cùng những gam màu tươi sáng tạo nên sự mềm mại, tinh tế rất đặc trưng của phong cách Katazome. Chính sự mềm mại này tạo cho  góc phố, cây cầu hay những xóm ven kênh của Việt Nam có một sức thu hút mãnh liệt về thị giác người xem. Toba Mika đã vẽ một Việt Nam thường nhật với vẻ đẹp bình dị đến nao lòng. Điều này đã gây xúc động đến bất cứ người Việt Nam nào khi đứng trước tác phẩm của chị.

    Toba Mika là một hoạ sĩ có tư duy sâu sắc, có cái nhìn cực kỳ tinh tế, có một bút pháp điêu luyện, có sự kiên nhẫn kỳ lạ và trên hết là những cảm nhận  tuyệt vời với cuộc sống cũng như phong cảnh của Việt Nam. Chính  điều này đã tạo nên một sắc thái Việt Nam trong hơi thở nghệ thuật Nhật Bản. Chúng trở nên hoà quyện và tương thích đến nỗi không thể nhận ra đâu là văn hoá Nhật, đâu là văn hoá Việt.

    Quay lại với Katazome ta thấy phương pháp và cách xử lý in có vẻ gần giống tranh khắc Đông Hồ về quy trình sáng tác. Nhưng điều khác biệt cơ bản chính là ở truyền thống văn hoá đã tạo nên những bản sắc mỹ thuật riêng. Tranh khắc Đông Hồ của Việt Nam là sự đơn giản về đường nét và càng đơn giản hơn nữa ở màu sắc. Nhưng Katazome lại lấy sự tinh tế trong sắc màu là cốt lõi.  Nhật Bản là một dân tộc rất đặc biệt. Họ sáng tạo và hoàn thiện tất cả các ngành nghề thủ công của họ một cách tuyệt hảo, mang đậm đặc trưng văn hoá truyền thống của đất nước Phù Tang. Sản phẩm của họ dù từ gốm, sứ tới tranh, hay cả kiến trúc và ẩm thực cũng đều khiến thế giới phải nể phục.

    Và sắc màu tinh tế, tươi sáng ấy của Katazome đã được Toba Mika biến ảo đầy sắc màu thơ mộng với đủ các cung bậc vào phong cảnh và văn hoá Việt. Chất thơ ấy vẫn đậm nét và đáng yêu ngay cả khi chị vẽ  những khu nhà “ổ chuột” trên  kênh nước đen  vẫn đầy sắc đỏ, sắc vàng, và các ngôi nhà vẫn rung rinh soi bóng xuống dòng kênh trông vẫn đầy thơ mộng… bởi vì Toba Mika nắm được rất rõ thần thái và hơi thở cuộc sống đặc trưng của con người cũng như phong cảnh Việt Nam. Đây là điều mà ngay chính nhiều “người Nhật cũng phải thấy  ghen tị khi Toba Mika vẽ Việt Nam còn đẹp hơn vẽ Nhật Bản”.

    Tháng 12/2010 Toba Mika sẽ triển lãm tại Văn Miếu Quốc Tử Giám và Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam nhân dịp kỷ niệm 1000 năm Thăng Long Hà Nội và 1300 năm cố đô Nara Nhật Bản. Công chúng Hà Nội sẽ có dịp chiêm ngưỡng lại những tác phẩm tuyệt đẹp của Toba Mika.                                  

    Hoàng Anh

     

Share:         LinkHay.com